Dywany Marokańskie: Kompletny Przewodnik

Styl marokański to połączenie wyjątkowego wzornictwa, misternego rękodzieła i wielu kultur. Marokańskie dywany czerpią z tradycji islamskiej, hiszpańskiej i francuskiej, a do ich tworzenia używa się naturalnych materiałów. Każdy dywan jest robiony ręcznie z prawdziwym zaangażowaniem i opowiada swoją własną historię, nadając wnętrzu wyjątkowy charakter.

Dywany berberyjskie są piękne, a jednocześnie praktyczne. Doskonale pasują do wielu stylów wnętrz.

W artykule przygotowaliśmy dla was wszystko, co musicie wiedzieć o dywanach z Maroka zanim zdecydujecie się na włączenie go do swojego domu. 

Czym są dywany marokańskie?

Dywany marokańskie to dywany wytwarzane ręcznie przez rdzennych mieszkańców Maroka. Są kolekcjonowane na całym świecie i znane ze swoich żywych kolorów, misternych wzorów i niezwykle wysokiej jakości. Są znane już od epoki paleolitu, zwanej również „starszą epoką kamienia łupanego”. 

Dywany z Maroka od zawsze słyną z ręcznie tkanej wełny, nasyconych kolorów, symbolicznych motywów i uroczo nieregularnej powierzchni, co czyni je jednym z najbardziej godnych uwagi elementów wystroju wnętrz.

Tworzyły je różne społeczności, od koczowniczych plemion z gór Atlas po mieszkańców Marrakeszu i Fezu. Każdy region wniósł coś własnego do tej bogatej tradycji.

Jaka jest różnica między dywanami marokańskimi a berberyjskimi?

Istnieje różnica między dywanami marokańskimi a dywanami berberyjskimi, choć w praktyce te pojęcia czasem się pokrywają, bo wiele dywanów berberyjskich pochodzi właśnie z Maroka. Każdy dywan berberyjski może być marokański, jeśli pochodzi z Maroka, ale nie każdy dywan marokański jest berberyjski. Dywany miejskie czy nowoczesne mogą mieć inne wzory i techniki.

Wyjaśnijmy to dokładniej:

Dywany berberyjskie są tradycyjnie robione przez Berberów, czyli rdzennych mieszkańców północnej Afryki (Maroko, Algieria, Tunezja).

• Dywany często mają geometryczne, proste wzory lub abstrakcyjne motywy. Kolory mogą być naturalne, ale także żywe.
• Są zwykle wykonywane z wełny, ręcznie tkane, grube i miękkie.
• Posiadają tradycyjny splot berberyjski (czasem bardzo luźny, splot pętelkowy lub knotted).
• Najbardziej znane rodzaje to Beni Mrirt, Beni Ourain (biało-czarne, minimalistyczne) oraz Azilal (kolorowe, fantazyjne wzory).

Dywany marokańskie są wytwarzane w Maroku, ale niekoniecznie przez Berberów. Mogą obejmować zarówno tradycyjne dywany berberyjskie, jak i te z miejskich warsztatów.

• Styl dywanów jest bardziej zróżnicowany, od surowych berberyjskich wzorów po bogato zdobione dywany z miast (np. Fez, Rabat).
• Mogą być wełniane, bawełniane, jedwabne, tkane ręcznie lub maszynowo.
• Dywany marokańskie to szersza kategoria,a berberyjskie są jej podkategorią.

Charakterystyczne cechy marokańskich dywanów

Marokańskie dywany posiadają wyjątkowy urok, który wyróżnia je spośród innych dywanów na świecie. 

Z bogatą historią i zróżnicowaną kulturą marokańskich dywanów wiąże się wiele cech. Charakter dywanu może pomóc w dokładnym określeniu, do którego plemienia należy dany wzór. 

Oto kilka kluczowych cech dywanów berberyjskich:

Faktura

Faktura i grubość dywanu wskazują na jego przeznaczenie. Grubsze dywany wskazują na przeznaczenie dywanu w górach, na dużych wysokościach i w niższych temperaturach. Cieńsze dywany są przeznaczone do użytku w wyższych temperaturach.

Rozmiar

Standardowy rozmiar marokańskiego dywanu to zazwyczaj 150x250 cm, ale obecnie coraz bardziej pożądane są równie większe rozmiary, np. 200x300 cm lub nawet 250x350 cm. 

Dawniej rozmiar dywanu w dużej mierze zależał od przemieszczania się plemienia. Dywany tworzono w mniejszych rozmiarach, aby zapewnić plemieniu wygodę podróżowania. Większe dywany pozostawały natomiast nieruchome przez dłuższy czas.

Ciężar

Ciężar dywanów marokańskich jest jedną z cech, która bezpośrednio świadczy o ich jakości i sposobie wykonania. Tradycyjne dywany berberyjskie, tkane ręcznie z naturalnej wełny owczej, są zazwyczaj znacznie cięższe niż ich masowo produkowane odpowiedniki. Wynika to z gęstości splotu oraz grubości runa. Im więcej węzłów na centymetr kwadratowy, tym dywan cięższy i trwalszy

Misterne wzory, kolory i symbolika

Marokańskie dywany słyną z misternych wzorów, często charakteryzujących się geometrycznymi wzorami, motywami plemiennymi i symboliką. Każdy kolor, wzór, i kształt ma unikalne znaczenie, opowiadając historie o ochronie, płodności i dobrobycie. Gra kształtów i kolorów tworzy harmonijną wizualną symfonię, która może przekształcić każdą przestrzeń w dzieło sztuki.

Luksusowe materiały i kunszt wykonania

Wykonane z najwyższą starannością i precyzją, marokańskie dywany powstają z najwyższej jakości materiałów pozyskiwanych z natury. Wełna, pozyskiwana od owiec z gór Atlas, stanowi podstawę tych dywanów, nadając im niezrównaną miękkość, trwałość i ciepło. Dokładność widoczna w każdym węźle i splocie świadczy o kunszcie i zaangażowaniu rzemieślników, którzy tchnęli życie w te dywany.

Ponadczasowa elegancja

Niezależnie od tego, czy berberyjskie dywany stanowią ozdobę nowoczesnego salonu, sypialni w stylu boho, czy minimalistycznego miejsca pracy, marokańskie dywany z łatwością wzbogacą estetykę każdego wnętrza. Ich ponadczasowa elegancja i wszechstronność sprawiają, że stają się wyborem zarówno projektantów wnętrz czy kolekcjonerów, jak i zwykłych ludzi, którym zależy na komforcie. Dzięki bogatej ofercie kolorów, wzorów i rozmiarów, każdy znajdzie dywan marokański, który spełni jego wymogi stylistyczne.

Z czego wykonane są dywany marokańskie?

Kobiety z plemion marokańskich tkają dywany z surowej wełny ze swoich stad owiec, farbują je lokalnymi i naturalnymi barwnikami, a następnie starannie splatają włókna ręcznie. Mówi się, że bardziej miękkie, ciemnobrązowe części marokańskiego dywanu pochodzą z wełny z głowy owcy.

Przykładowe składniki barwników to owoce, przyprawy i lokalne minerały. Z nich można uzyskać taki pigment jak indygo (niebieski), henna (pomarańcz i czerwień), szafran (żółty) czy kora granatu. Wiele z tych receptur farbowania jest przekazywanych z pokolenia na pokolenie. 

Tradycyjne marokańskie dywany są wykonane z najlepszej dostępnej wełny owczej i były przekazywane z pokolenia na pokolenie od 20 do 60 lat. Te spektakularne dywany są trudne do znalezienia i często wykupywane przez kolekcjonerów pragnących pielęgnować tradycje rdzennych plemion marokańskich.

Krótka Historia Tkania Dywanów Marokańskich: Berberyjskie Dywany na Przestrzeni Wieków

Początki wytwarzanie dywanów marokańskich datuje się na 622 rok n.e. Tkane były w Maroku przez kobiety z plemienia Berberów. Odzwierciedlały one charakterystyczny klimat Maroka i głos jego mieszkańców. Dostosowywały je do warunków klimatycznych: grube i puszyste na chłodne góry Atlas, cienkie i płaskie na gorącą Saharę.

Z uwagi na to, że głównym materiałem jest wełna, większość berberyjskich dywanów tworzono z wełny pochodzącej bezpośrednio od owiec należących do rodziny. 

Marokańskie dywany od dawna słyną z wyjątkowej jakości i niepowtarzalnych wzorów. Od plemion koczowniczych z gór Atlas po tętniące życiem miasta Marrakesz i Fez, każdy region przyczynił się do powstania marokańskich tradycji wytwarzania dywanów.

Tradycyjnie dywany berberyjskie były używane jako narzuty na łóżka, maty do spania, koce siodłowe i całuny pogrzebowe. Czasami używano ich nawet jako całunów, aby utrzymać ciepło zimą lub po prostu jako ozdoba do stroju! Zapewniały ciepło i dekorację.

Marokańskie rodziny przekazywały swoje dywany z pokolenia na pokolenie. Żadne dwa dywany nie były takie same. Kobiety z plemion marokańskich i berberyjskich wplatały w swoje dywany unikalne obrazy i symbole, często opowiadając historie o swoim życiu i doświadczeniach.

Ze względu na misterne detale, ukończenie tych stylów dywanów może zająć nawet cały rok. 

Duchowość i symbolika marokańskich dywanów

Wiele motywów marokańskich dywanów niesie ze sobą specjalne znaczenie, symbolizujące ochronę, płodność i dobrobyt. Proces tkania uważany jest za duchową podróż tkacza, pełniącą funkcję medytacji łączącej go ze światem przyrody i duchów. Narzędzia, wzory i techniki tkackie były uważane za święte i niosły głębokie znaczenie dla tkacza.

Ta duchowa więź silnie wpłynęła na projektowanie i produkcję marokańskich dywanów. Wczesne motywy, nadal popularne elementy wzornictwa, były wykorzystywane jako formy ochrony przed złymi duchami. Aby dodatkowo wzmocnić jego ochronną obecność, brzegi dywanu były często przypalane, aby chronić go i jego właścicieli przed drapieżnymi duchami.

W naszym osobnym artykule możesz przeczytać więcej o historii marokańskich dywanów.

Style Dywanów Marokańskich

W zróżnicowanym krajobrazie marokańskich dywanów, każdy styl reprezentuje rozdział w narracji kultury berberyjskiej.

Dywany Beni Mrirt

Dywany Beni Mrirt są wykonywane ręcznie z najwyższej jakości lokalnej wełny owczej i zachwycają głębokim, pluszowym runem, które jest znacznie grubsze niż w większości innych dywanów marokańskich. Pochodzą z regionu Środkowego Atlasu w Maroku, z okolic miasta Khenifra, gdzie od wieków zamieszkuje berberyjskie plemię Beni Mrirt. To jeden z najbardziej luksusowych i cenionych typów dywanów marokańskich.

Jego dotyk przypomina aksamit, a stopa zapada się w nim jak w miękką trawę. Wzornictwo opiera się na geometrycznych motywach berberyjskich, czyli rombach, zygzakach i symbolicznych znakach przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Dominują stonowane, ciepłe barwy: odcienie beżu, karmelu, terakoty, brązu i głębokiej czerwieni, choć współczesne wersje bywają też utrzymane w chłodniejszych, pastelowych tonacjach.

Dywany Beni Ourain

Dywany Beni Ourain są znane z długiego włosia i charakterystycznych uporządkowanych wzorów geometrycznych. Wykonane są z czystej wełny. Te dywany są proste i eleganckie.

Dywany Beni Ourain zostały po raz pierwszy utkane przez Berberów z północno-wschodnich gór Atlasu Środkowego w Maroku, a także przez sąsiednie plemiona. „Beni Ourain” to konfederacja siedemnastu plemion berberyjskich, które zamieszkiwały ten obszar od IX wieku. Odzwierciedlają ich koczowniczy tryb życia oraz symbole kulturowe. Dywany te zazwyczaj charakteryzują się odcieniami kości słoniowej, szarości i brązu, ale w niektórych odmianach mogą zawierać odrobinę koloru.

Dywany Azilal

Dzięki eksplozji żywych kolorów i abstrakcyjnych wzorów, dywany Azilal opowiadają unikalne historie poprzez asymetryczne wzory, ukazując ekspresję indywidualnego tkacza i wpływ otoczenia. Berberki z regionu Azilal tradycyjnie używały naturalnie barwionej przędzy przeplatanej przez niebarwione wełniane tła, aby stworzyć wizualny kontrast.

Dywany te zazwyczaj ukazują boską energię kobiecą, symbolizującą takie rzeczy jak małżeństwo, narodziny, płodność i macierzyństwo.

Dywany Boucherouite

Dywany Boucherouite, znane również jako „dywany szmaciane”, symbolizują marokańską pomysłowość i kreatywność. Te dywany były tradycyjnie wytwarzane z materiałów pochodzących z recyklingu, w tym skrawków tkanin, i charakteryzują się bogactwem kolorów i wzorów. Dywany Boucherouite łączą wyraziste kolory z abstrakcyjnymi wzorami i zróżnicowanymi fakturami, tworząc przyciągające wzrok dzieła, odzwierciedlające artystyczne podejście do tkania dywanów.

Dywany Kilim

Tkane płaską techniką przypominającą gobelin, dywany Kilim charakteryzują się wyrazistymi, geometrycznymi wzorami i żywymi kolorami, prezentując połączenie marokańskiej estetyki ze sztuką tkania. Chociaż dywany Kilim nie występują wyłącznie w Maroku, zajmują ważne miejsce w krajobrazie i historii regionu. 

Dywany Boujad

Dywany Boujad pochodzą z regionu Hauz (równiny centralne) słyną ze swoich misternych i wyrazistych wzorów. Często dominują w nich wyraziste czerwienie, róże i pomarańcze, wytwarzane z naturalnych barwników, takich jak kwiaty, jagody, liście i henna. Każdy dywan Boujad to unikatowe, tkane dzieło, które oddaje ducha i indywidualność tkacza. Ciepłe i żywe, te dywany charakteryzują się przemyślanym projektem i wykonaniem.

Typowy Proces Tkania Marokańskiego Dywanu

Proces tkania marokańskiego dywanu to połączenie kreatywności i kunsztu, gdzie każdy etap przyczynia się do kulturowego znaczenia dywanu i artystycznego dopracowania. 

1. Koncepcja wzoru i projektu

Dywany w stylu marokańskim, zakorzenione w wielowiekowych tradycjach, charakteryzują się charakterystycznymi wzorami i motywami, które obejmują różnorodne spektrum. Od geometrycznej elegancji dywanów Beni Mrirt po swobodny charakter Boucherouite, każdy wzór oddaje tożsamość plemienną, opowiada historię lub nasyca symbole, które stanowią podstawę wizualnej narracji dywanu.

2. Wybór i przygotowanie materiałów

Wybór odpowiedniego materiału do stworzenia berberyjskiego dywanu jest kluczowy. Wełna pochodząca z lokalnych owiec, ceniona za trwałość i miękkość, jest przędzona ręcznie i jest podstawą dla tego typu dywanów. 

Surowce i metoda przygotowania odpowiadają za różnorodność faktur dywanów marokańskich, ponieważ ręcznie przędzona wełna jest przygotowywana w różnych rozmiarach, grubościach i gęstościach włókien.

3. Proces barwienia

Proces barwienia marokańskiego dywanu to sztuka sama w sobie. Lokalnie pozyskiwane składniki, takie jak przyprawy, minerały i owoce, tworzą żywe barwniki, które przekształcają surową wełnę w wielobarwne motki. Na tym etapie wełna nabiera różnorodnych odcieni, które urzekają wzrok i pozwalają tkaczowi opowiedzieć historię w dywanie. Neutralne wzory mogą w ogóle nie być barwione, lecz dobierane pod kątem tonacji w oparciu o naturalny kolor wełny.

4. Technika wiązania

Dywany marokańskie zazwyczaj wykonuje się tradycyjnym węzłem berberyjskim, czyli misterną metodą ręcznego wiązania, która nadaje im puszystą, wysoką fakturę. Tkacze dywanów mogą stosować różne warianty tego węzła, a także inne techniki, takie jak węzeł Giordes, z których każda dodaje tym ręcznie tkanym dywanom złożoności i charakteru.

5. Wykończenie

Gdy tkanie zbliża się do końca, tkacz przycina nadmiar włókien, zabezpiecza węzły i sprawdza dywan pod kątem sprężystości i spójności. W tym momencie tkacze mogą przypalać brzegi dywanu lub dopracowywać dodatkowe frędzle i frędzle

Jak Ocenić Jakość Dywanów Marokańskich?

Ocena jakości dywanu w stylu marokańskim wymaga docenienia autentyczności materiałów, kunsztu wykonania oraz trwałości i intensywności kolorów. Te kryteria służą jako przewodnik pozwalający ocenić prawdziwy kunszt i trwałość tych dywanów.

Wykorzystywane materiały

Cechą charakterystyczną wysokiej jakości dywanu marokańskiego są materiały. Oryginalne dywany marokańskie i w stylu marokańskim są wykonane z najwyższej jakości wełny, co zapewnia trwałość, miękkość i autentyczność w dotyku. Wybór materiałów, od jakości wełny po jej pochodzenie, wpływa na fakturę i ogólną jakość dywanu. 

Ręcznie tkane rzemiosło

Kluczowym wskaźnikiem autentyczności i jakości jest sposób wykonania dywanu. Wysokiej jakości marokańskie dywany są starannie tkane ręcznie, węzeł po węźle, przez wykwalifikowanych rzemieślników. Dywany te charakteryzują się urokliwymi nieregularnościami splotu i subtelnymi różnicami we wzorze, które są cechą misternej pracy ręcznej. Te elementy czynią każdy dywan dziełem sztuki.

Trwałość kolorów

Żywe kolory dywanów w stylu marokańskim powinny być wyraziste i trwałe. Trwałość kolorów jest kluczowym kryterium jakości. Zapewnia ona, że bogate odcienie przetrwają próbę czasu i ekspozycji na światło. Wysokiej jakości marokański dywan zachowuje swój blask i misterne wzory bez blaknięcia przez długie lata.

Jak Wkomponować Dywan Marokański w Swoim Wnętrzu?

Wyjątkowy urok dywanów w stylu marokańskim przejawia się w ich bogatej kolorystyce, intrygujących wzorach i kulturowym rezonansie. Włączenie marokańskiego dywanu do przestrzeni życiowej to jak wniesienie odrobiny magii do codziennego życia. 

Jak wykorzystać ich unikalne cechy, aby podkreślić ich wrodzoną charyzmę i stworzyć harmonijną aranżację wnętrza? Marokański dywan to wszechstronny element dekoracyjny, który odnajdzie się w niemal każdym wnętrzu. Oto kilka sugestii, jak wkomponować te wykwintne dywany w swój dom:

• Kluczem do udanej aranżacji jest balans: żywe wzory i kolory najlepiej zestawić z neutralnymi meblami, podczas gdy dywan w stonowanych barwach świetnie zniesie odważniejsze dodatki. 
• Warto też postawić na warstwowanie tekstur, niskie meble oraz elementy nawiązujące do marokańskiej kultury, takie jak pufy czy lampiony. 
• Ważne jest również dobranie właściwego rozmiaru. Dywan powinien być wystarczająco duży, by wszystkie nogi mebli stały na nim lub przynajmniej przednie. Za mały dywan sprawia, że aranżacja wygląda jakby była „urwana".

Niezależnie od stylu wnętrza, dobrze dobrany dywan marokański stanie się jego naturalnym centrum i nada całej przestrzeni wyjątkowego charakteru.

Podsumowanie

Dywany marokańskie to znacznie więcej niż zwykły element wyposażenia wnętrz. To żywa tradycja tkacka zakorzeniona w kulturze berberyjskich plemion, przekazywana z pokolenia na pokolenie przez wieki. W tym artykule przyjrzeliśmy się ich bogatej historii, różnorodności stylów, omówiliśmy techniki wytwarzania, symbolikę wzorów, jakość materiałów oraz to, na co zwrócić uwagę przy zakupie. Mamy nadzieję, że ten przewodnik pomoże Ci świadomie wybrać dywan, który nie tylko upiększy Twoje wnętrze, ale też wniesie do niego odrobinę marokańskiej duszy.

FAQ

Dlaczego dywany marokańskie są tak drogie?

Cena marokańskiego dywanu odzwierciedla misterne rzemiosło, wysokiej jakości materiały i dziedzictwo zawarte w każdym egzemplarzu, ponieważ są one wytwarzane ręcznie z dbałością o szczegóły, poprzez tysiące, a często miliony, ręcznie wiązanych węzłów na całej powierzchni.

Dywany w stylu marokańskim są tkane ręcznie z naturalnych materiałów. Mają wygląd i strukturę, które można uzyskać tylko dzięki pracy rąk ludzkich. Procesów tych nie da się odtworzyć maszynowo. Autentyczność i pracochłonny proces produkcji wpływają na ich wartość.

Jak nazywają się marokańskie dywany?

Dywany marokańskie, szczególnie te wytwarzane przez plemiona berberyjskie, są często określane mianem dywanów berberyjskich. Ta nomenklatura podkreśla ich pochodzenie i tradycyjne techniki tkackie stosowane przez rdzenne społeczności berberyjskie. Termin „berber” pochodzi od rdzennego plemienia północnoafrykańskiego, którego bogata historia wytwarzania dywanów sięga tysiącleci.

Jak rozpoznać marokański dywan?

Autentyczne marokańskie (berberyjskie) dywany charakteryzują się zazwyczaj geometrycznymi wzorami, żywymi kolorami i, po bliższym przyjrzeniu się, zachwycającymi nieregularnościami splotu. Ręczne tkanie i wyraziste motywy kulturowe to kluczowe cechy rozpoznawcze. Autentyczne marokańskie dywany są również wykonane w 100% z wełny, która charakteryzuje się pięknym połyskiem i miękkością w dotyku, i zazwyczaj ma bardzo długie włosie.

Jak długo wytrzymują marokańskie dywany?

Dobrze utrzymane dywany wykonane z wyjątkowych materiałów mogą przetrwać dziesięciolecia. Zależy to od tego, czy są odpowiednio konserwowane i regularnie czyszczone, oraz od miejsca, w którym są umieszczone. Żywotność dywanu w stylu marokańskim zależy od takich czynników, jak jakość materiału, użytkowanie i pielęgnacja.

Czy można prać marokańskie dywany?

Dokładne pranie marokańskich dywanów najlepiej powierzyć profesjonalistom. Zapoznaj się z instrukcjami dotyczącymi pielęgnacji lub skorzystaj z usług profesjonalnego czyszczenia, jeśli dywan wymaga gruntownego czyszczenia. Dywany w stylu marokańskim najlepiej utrzymać w doskonałym stanie poprzez czyszczenie punktowe, ponieważ ręcznie tkane dywany mogą stracić kształt lub kolor, jeśli nie będą odpowiednio czyszczone. Aby zachować dywan w dobrym stanie, warto czyścić go co najmniej raz w roku.

Jak odkurzać dywan marokański?

Najlepiej odkurzać delikatnie. Używaj odkurzacza o niskiej mocy ssania lub wyłącz szczotkę, aby zapobiec uszkodzeniu włókien dywanu. Zawsze odkurzaj zgodnie z kierunkiem włosia i unikaj nadmiernego nacisku, aby zachować teksturę dywanu.

Czy dywany marokańskie linieją?

Tak, dywany marokańskie mają tendencję do linienia, gdy są świeżo uszyte, zwłaszcza te wykonane z wełny. Jednak dywan dobrej jakości z czasem przestanie linieć. Właśnie dlatego starsze dywany vintage cieszą się tak dużym zainteresowaniem,  ich wysokiej jakości konstrukcja zapewnia minimalne linienie, a jednocześnie wyjątkową trwałość.

Jak zapobiec ślizganiu się dywanu?

Podkładka pod dywan to najlepszy sposób na to, aby dywan się nie ślizgał. Mata antypoślizgowa umieszczona pod dywanem zapobiega przesuwaniu się i jest dostępna w każdym sklepie z wyposażeniem wnętrz. Wybieraj maty z naturalnego lateksu lub gumy, gdyż są trwalsze i lepiej trzymają dywan na miejscu.